"Я перакананы, што калі ў Беларусі больш не будзедыктатуры, яна будзе і вольная ад смяротнага пакарання... Я думаю, што ў свабодным грамадстве мы адмовімся ад смяротнага пакарання", — адзначае праваабаронца “Вясны”Валянцін Стэфановіч.

У свой час Валянцін Стэфановіч наведваў Сусветныя кангрэсы супраць смяротнага пакаранняі нават сустракаў там людзей, якія правялі ў камеры смяротнікаў доўгі час, але потым былі вызваленыя. А пазней Валянцін сам за сваю праваабарончую дзейнасць трапіў за краты, падчас чаго знаходзіўся ў камерах разам з тымі,каго маглі асудзіць на смерць.

Тым часам некаторыя сваякі асуджаных да расстрэлу ў Беларусі сталі праваабаронцамі і вядомымі абаліцыяністамі(рух за адмену смяротнага пакарання), выступаючы і на міжнародных пляцоўках. Пра іх расказвае каардынатаркампаніі "Праваабаронцы супраць смяротнагапакарання ў Беларусі" Андрэй Палуда.

Праваабаронцы "Вясны" таксама прысутнічалі і на вынясенні смяротных прысудаў у залах судоў.

"Ён плакаў і прасіў яго не забіваць", — узгадвае Валянцін Стэфановіч.

Гэтыя гісторыі апісваюцца на сайце ПЦ "Вясна" — у тым ліку іх стварае журналістка і праваабаронца "Вясны" Дзіяна Пінчук. Дзе мяжа паміж патрабаваннем незаангажаванасці і аб’ектыўнасці ў асвятленні гісторый пра смяротнае пакаранне ды жаданнем прывесці чытачоў да разумення каштоўнасці чалавечага жыцця?

Пра ўсё гэта слухайце ў новым выпуску падкаста "Вясна прыйдзе".

Кто такая Группа независимых экспертов по Беларуси и чемона занимается?

Созданная в 2024 году (но имеющая важную предысторию),Группа призвана фиксировать нарушения прав человека в Беларуси с 1 мая 2020 года. Причем эти нарушения, согласно выводам ООН, «могут являться преступлениями против человечности».

Уже несколько лет этот международный механизм готовитдоклады и выступает на интерактивных диалогах в Женеве. На этих же сессиях слово дается и представительнице властей Беларуси Ларисе Бельской. Она традиционно называет Группу «ненужной» и созданной «на деньги западныхспонсоров».

Но так ли всё однозначно на международной арене?

На выступления Группы приходят делегации со всего мира. Одни активно поддерживают ее работу (среди них Балтийские и Северные страны), другие — встают на сторону властей Беларуси (среди них Северная Корея и Эритрея).

• Как менялся баланс этой поддержки на протяжении последних лет?
• И как трансформировалась риторика самих властей Беларуси?

В новом выпуске спецсезона «ООН на понятном» подкаста «Вясна прыйдзе» ведущая Катерина и юристка «Вясны» Светлана Головнёва разбирают сложные юридические баталии на трибуне ООН простым и доступнымязыком.

Для Беларуси Конвенция по правам людей с инвалидностью является сравнительно «молодой» — власти страны подписали ее в 2016 году и очень гордятся ее результатами — именно так было сказано главой делегации Мариной Артеменко во время своей первой отчетностиБеларуси в Комитете по правам людей с инвалидностью. Однако, как отмечает юристка «Вясны» Светлана Головнева, Беларусь полностью провалила этот цикл отчетности:

«Членами Комитета высказывалась обеспокоенность проавторитарное положение в медицине врачей. Они решают за людей с инвалидностью, что включать в их реабилитацию, и могут принимать решение в отношении их правоспособности, ставя человека в пассивное положение».

Во время отчетности Беларуси в Комитете затрагивались такие темы, как репрессии, пытки, ликвидация общественных объединений:

«Даже если убрать весь политический контекст, беларусскоезаконодательство в отношении людей с инвалидностью абсолютно противоречит Конвенции по правам людей с инвалидностью», — отмечает СветланаГоловнева.

В новом выпуске подкаста «Вясна прыйдзе» (спецсезона «ООН на понятном» мы наглядно разбираем, как власти Беларуси отчитались в Комитете поправам людей с инвалидностью. Среди тем, которые там можно услышать:

·      Медикаментозный подход vs правозащитного—  «за человека решает врач»?

·      Лишение людей дееспособности: защита или нарушениеКонвенции?

·      Люди с инвалидностью, скончавшиеся в тюрьмеиз-за конфликта в стране

·      Принудительное психиатрическое лечение — что тутне так?

·      Свобода выражения мнений людей с инвалидностью

·      Отстранение параолимпийцев от международныхсоревнований — справедливо ли это?

"Курица не птица, Польша не заграница", —  сказал с высокой трибуны ООН глава беларуской делегации в Комитете по ликвидации расовой дискриминации Юрий Амбразевич.Так он отвечал на вопрос о дискриминации национальных меньшинств в Беларуси.

"Вясна прыйдзе" представляет новый выпуск подкаста в рамках спецсезона "ООН на понятном": "Беларусь в Комитете по ликвидации расовой дискриминации(КЛРД)"

"Какой расизм в Беларуси?", —  вопрошал Амбразевич, намекая на то, что его там нет. Однако правозащитники с ним не согласны, о чем писали в своих теневых докладах. Которые власти Беларуси и не любят, называя их "лживым информационным полем".

Ведущая подкаста Катерина вместе с юристкой "Вясны" Светланой Головневой критически разбирают аргументы беларуских властей в КЛРД. Среди прочего, вы узнаете:

·      Почему «сильная власть в стране» не аргумент длямирового сообщества?

·      Почему в Беларуси так и не появился омбудсмен?

·      Кто такой Амбразевич: политик или все жетехнократ? И какая системная проблемаза этим кроется?

·      Что скрывается за процентами статистики национальныхменьшинств в Беларуси?

·      Гуманитарный кризис на западных границахБеларуси. Кто заманивает беженцев и мигрантов?

·      Конвенции о статусе апатрида и сокращениибезгражданства. Когда Беларусь в них вступит?

·      Почему дипломатические службы перестали выдаватьпаспорта беларусам за рубежом?

·      Что с расовым профилированием при пытках?

·      Зачем милиционеры берут  у представителей рома отпечатки пальцев и слюну?

·      Почему русский язык в Беларуси доминирующий,если русское меньшинство в стране всего 7,5%?

Как власти Беларуси отчитывались в Комитете ООН поэкономическим, социальным и культурным правам (февраль 2022 года)? Это стало первым диалогом режима с Комитетом ООН после начала политического кризиса в стране с мая 2020 года.

Ведущая подкаста Катерина и юристка «Вясны» Светлана Головнева рассказывают, о чем спрашивали у Беларуси члены Комитета, и критически разбирают аргументы беларуских властей.

В этом выпуске:

• «Социальное государство» vs популизм: как беларуский режим использует социальную тему для оправдания авторитаризма.
• Принудительный труд: указ № 18, «обязанные» родители, субботники и почему ЛТП — это нарушение международных норм.
• «Отсутствие политики по бездомным» vs «Мы страна, которая победила голод»
• Зачистка гражданского общества: почему власти ликвидируют НПО, если именно они помогали защищать экономические, социальные и культурные права граждан.
• Альтернативные доклады: почему ООН опирается на данные правозащитников, а не только на официальные отчеты чиновников.

Представляем новый спецсезон подкаста «Вясна прыйдзе» — «ООН на понятном». В рамках семи выпусков ведущая подкаста Катерина и юристка «Вясны» Светлана Головнева просто и доступно разберут работу сложных международных механизмов защиты прав человека и выяснят, как тема Беларуси звучит на мировой трибуне.

Первый выпуск спецсезона посвящен Универсальномупериодическому обзору (УПО) — процедуре Советa ООН по правам человека, где государства каждые несколько лет оценивают ситуацию с правами человека друг удруга и выносят рекомендации.

В этом выпуске:

• Светлана Головнева делится опытом участия в пре-сессии УПО: какую роль гражданское общество играет в донесении до других стран ситуации с правами человека в Беларуси?
• Разные нарративы: «социально ориентированное государство» vs патерналистский подход беларуских властей
• Как рекомендации соседей (например, Литвы и Латвии) кардинально отличаются от призывов таких стран, как Мальдивы или Судан?
• Выбор режима: какие рекомендации от других стран Беларусь приняла и не приняла? И почему так сделала?
• Анализируем, как репрессии затрагивают не только гражданские и политические права, но и социально-экономические: здравоохранение, образование, труд и беларускую культуру.
• Ищем смыслы: почему же УПО все-таки важен для Беларуси?

 

Как тема изгнания беларусов звучала на площадках ООН с 2020 года?

Принудительные депортации, лишение документов итранснациональные репрессии — Спецдокладчики Анаис Марэн, Нилс Мужниекс и Группа независимых экспертов фиксировали каждое нарушение прав человека.

Беларуским властям не удалось сделать изгнание сотен тысяч людей невидимым. Подробности того, как эксперты ООН шаг за шагом документируют репрессии — в новом выпуске.

Чатыры праваабаронцы-вясноўцыбылі вызвалены праз перамовы рэжыму з амерыканскім бокам — і адразу ж дэпартаваныя з краіны. Стваральнца падкаста “Вясна прыйдзе” Кацярына ў розныячасы і розных абставінах пагаварыла з кожным з іх, каб разабраца — як яны перажываюць тое, што адбылося, і як ставяцца да слова “выгнанне”?

🎧 У выпуску вы пачуеце:

• Алесь Бяляцкі — пра рэзкае вынырванне ў «вольны свет» пасля гадоў пад пастаянным прэсінгам.
• Уладзімір і Ніна Лабковічы — пра адчуванне завісання ў «космасе», пра тое, як сям'я дапамагае вярнуцца да жыцця, і чаму для адных гэта «выгнанне», а для іншых — проста «вымушаны пераезд».
• Валянцін Стэфановіч — пра сустрэчу з ПТСР, прыняцце таго, што жыццё трэба пачынаць наноў у іншай краіне, і першыя спробы адкрыць для сябе нешта зусім новае (нават танец бачата!).
• Марфа Рабкова — пра першыя эмацыйныя хвалі на волі, «эндэрфінавы выбух» ад простых рэчаў і вяртанне кантролю над уласным жыццём.

 

Новы выпуск прысвечаны беларускім мастакам, якія былі вымушаныя пакінуць радзіму пасля падзей 2020 года.

 Мастачка Кацярына Еўдакімава ўспамінае, як у Беларусі існавалі “чорныя спісы”, а цяпер жа, у эміграцыі, з’явілася адсутнасць цэнзуры.

·      Мастачка, хімік і фрызерка кучаравых валасоў Яўгенія Палуян у Польшчы адчувае шырокія магчымасці для самарэалізацыі і развіцця.

·      Уладзіслаў Заленскі, які займаеццамастацтвам, музыкай і імправізацыяй, спачатку не лічыў сябе ў выгнанні, але праз сваю актыўнасць і пазіцыю стаў «небяспечным пасажырам» для рэжыму.

·      Ірына Хвайніцкая у Польшчывярнулася да сваёй першай спецыяльнасці — вучыць дзяцей маляванню, перадаючы ім любоў і аптымізм.

·      Малады мастак, студэнт 4-га курса Акадэміі мастацтваў (факультэт жывапісу) ЯраслаўКірвель імкнецца інтэгравацца ў мясцовае арт-асяроддзе.

·      Працы вядомай беларускай мастачкі Вольгі Якубоўскай непасрэдна прысвечанытрагічным і гераічным падзеям 2020 года ў Беларусі, захоўваючы памяць прабарацьбу і надзею.

Выдавецтва Gutenberg Publisher працуе ў выгнанні ў Кракаве (Польшча).

“Я адчуваю сябе ў выгнанні”, — кажа ягопрадстаўніца, шэф-рэдактарка Валянціна Барбара Андрэева.

“Не, я абсалютна не згодны ўвогуле са словам “выгнанне”, — у сваю чаргу адзначае Ілля Андрэеў, які займаецца выдавецкімі праектамі Gutenberg Publisher.

Падкаст “Вясна прыйдзе” наведаў офіс выдавецтва ў Кракаве, каб паразмаўляць пра тое, як гэта — ствараць беларускія кнігі ў выгнанні.

Праваабарончы цэнтр “Вясна” 26 красавіка 2026 года адзначыў сваё 30-годдзе – у выгнанні. На колькі сумным з’яўляецца гэтае свята? І ці ўдалося яно? Што пра гэта кажуцьсамі вясноўцы, а таксама калегі з праваабарончага сектара — як беларускага, так і міжнароднага? І ці прыйдзе Вясна?

Усё гэта — у новым выпуску падкаста “Вясна прыйдзе”.

Праваабаронца “Вясны” Дзіяна Пінчук стала “Журналісткай года-2024” (прэмія ад беларускай праваабарончай супольнасці). Яна мастацкі пераасэнсоўвае праваабарончыя тэмы. Сяродтворчасці Дзіяны — альтэрнатыўныя паштоўкі #FLOWERPOWER і фотапраект “Магшоты палітвязняў”.Таксама яна спрычынілася да музычнага альбома “Пазначаныя жоўтым”, да стварэння фільмаў пра былых палітзняволеных “Фіялетавыя слёзы” і “Цень радасці”. А яшэ праваабаронца была сярод тых, хто прапанаваў грамадству 21 траўня як дзень палітвязня ў Беларусі.

У новым выпуску падкаста “Вясна прыйдзе” Дзіяна Пінчук распавядзе, як усё гэта спалучае.

Таццяна Нядбай — старшыня Беларускага ПЭНА (і стала першай жанчынай на такой пасадзе), паэтка,праваабааронка, мэнэджэрка і выдаўчыня.

“Падтрымкакультуры ў Беларусі азначае даць магчымасць Беларусі застацца часткай еўрапейскайкультуры, а не быць аддадзенай культуры рускага міра з усімі яго складнікамі якпрапаганда, як дэзінфармацыя, як фальсіфікацыя гісторыі, як апраўданне зрэштывайны”, — адзначае праваабаронка.

Падтрымай нас на https://www.patreon.com/spring96

Праваабаронка Эніра Браніцкая — першая ў незалежнай Беларусі палітзняволеная жанчына. У 2006 годзеяна арганізоўвала назіранне за чарговымі выбарамі праз “Партнэрства” — за што і была пакараная.

“Адносіны да нас былі іншыя. “Вы за палітыку сядзіце”— тады гэта займала некаторы час патлумачыць,што гэта такое”, —  успамінае Эніра.

Яна прайшла праз Акцрэсціна з тады яшчэ “сцэнай”,  амерыканку і Валадарку.А пасля вызвалення працягнула займацца праваабарончай дзейнасцю: працавала ў грамадскай прыёмнай камітэта “Салідарнасці”, была дырэктаркай “Офіса па правахлюдзей з інваліднасцю”, стаяла ля вытокаў ініцыятывы “Праваабаронцы супраць катаванняў”, а цяпер з’яўляецца праваабаронцай “Human Constanta”.

А яшчэ Эніра з’яўляецца кансультанткай Бюро АБСЕ па дэмакратычных інстытутах і правах чалавека — іншымісловамі, яна спецыялістка ў назіранні за выбарамі. І таму наведала шмат краінаў, дзе праходзілі выбарчыя працэсы.

На санітарным прыпынку ў 70 кіламетрах ад Варшаву пачаўся яе ўласны шлях бежанства — ўжо зпрычын падзей пасля 2020 года.

У новым выпуску падкаста “Вясна прыйдзе” Эніра Браніцкая распавядае пра свой шлях да праваабароны, падзеі 2006 і 2010 гадоў і пазней, а таксама пра тое, чым яна ганарыцца.

Гераіня выпуска —Вікторыя Фёдарава, дырэктарка Прававой ініцыятывы, спецпраектам якой з’яўляеццаМіжнародны камітэт па расследаванню катаванняў у Беларусі. Пагаварылі з ёй прасправядлівасць і пра магчымыя шляхі прыцягнення да адказнасці вінаватых укатаваннях. А таксама пра саму Викторыю і яе шлях да праваабароны.

Падтрымай “Вясну” на Патрэон!   / spring96  

Падкаст “Вяснапрыйдзе” вяртаецца з новым сезонам “Жанчыны ў праваабароне”. Мы будзем запрашаць праваабаронак і гутарыць з імі пра іх дзейнасць, у тым ліку ў вымушанай эміграцыі.

І першая госця — Наста Базар, “Праваабаронца года 2024”, якая працуе ў сферы правоў жанчын, правоў ЛГБТКі іншых уразлівых груп, фем- і квір-актывістка, стваральніца і PR-менеджэрка сацыяльных праектаў.

Пагутарылі з Настай пра яе стаўленне да прэміі, наведванне ААН і харасмэнт.

Анаис Марэн — специальная докладчица ООН по Беларуси уже 6 лет, и скоро её мандат заканчивается (31 октября 2024 года). Поговорили с Анаис о её пути к Беларуси, о её назначении и том, как это восприняли белорусские правозащитники, о том, как зарабатывала на жизнь (ведь быть спецдокладчиком — это волонтёрская работа) и о том, что было самым сложным и самым интересным за весь этот период.

«Вся институциональная память мандата лежит у меня, на моём компьютере».

Хто тыя людзі, якія дакументуюць факты катаванняў і парушэнняў правоў чалавека? Як яны прыйшлі да дакументавання і чаму працягваюць займацца ім? Ці цяжка даецца такі працэс? Якія кніжкі яны чытаюць?  І якія арганізацыі стаяць за працэсам дакументавання?

У падкасце пачуем два дакументатара: Паліну з Праваабарончага цэнтра “Вясна” і Стаса з Міжнароднага камітэта па раследаванні катаванняў у Беларусі

В гостях подкаста — юристка-международница, кандидатка юридических наук и правозащитница Катерина Дейкало, которая раньше преподавала и была заведующей кафедрой международного права в Белорусском государственном университете на факультете международных отношений – подверглась репрессиям и была уволена оттуда в 2021-м году. Будем говорить о правах человека: зачем они нужны и в чем их ценность? Не теряется ли эта ценность в современном мире?  Было ли место правам человека в БГУ? Зачем сегодня международная адвокация?  И главное — почему миру не выжить без прав человека?

Два героя (прадстаўніка ЛГБТК+ супольнасці) Уладзь і Яўген адказваюць на Пастанову Міністэрства культуры N24, якая ўносіць змены у інструкцыю “Аб эратычнай прадукцыі”. Змены закранаюць вызначэнне парнаграфіі: у яго дададзена канцэпцыя "нетрадыцыйных палавых адносін". Сярод іх — праявы ЛГБТК+ стасункаў (гомасэксуальнасць, паліаморыя), якія стаяць праз коску з заафіліяй, некрафіліяй і педафіліяй…

У сакавіку 2024 года мы даведаліся пра тое, што Камітэт ААН па ліквідацыі дыскрымінацыі ў адносінах да жанчын (КЛДЖ) задаволіў скаргу дзвюх беларусак — Марыны Дубінай і Алены Дубовік. А падзеі, якія з дзяўчынамі адбыліся, адносяцца да ўжо нам далёкага 2017 года, калі былі антытунеядскія пратэсты.

Чаму варта чакаць сем год і сем год змагацца за свае правы? Як было ў 2017-ым з умовамі ўтрымання і затрыманнем ў параўнанні з цяперашнім часам? Чаму варта звяртацца ў КЛДЖ? Пра ўсё гэта ў новым выпуску праваабарончага падкаста “Вясна прыйдзе” гаворым з нашымі гераінямі, скарга якіх у КЛДЖ была задаволеная.

Сабралі пяць гісторый дзяцей і іх рэпрэсаваных бацькоў. Як васьмігадовы Гера ўжо чатыры гады чакае свайго палітзняволенага бацьку; як дзесяцігадовая Багдана апынулася ў прытулку з-за арышту яе маці; як сын бачыў збітага бацьку, а дачка цяпер баіцца міліцыі. Гэтыя гісторыі паказваюць, як палітычныя рэпрэсіі ўплываюць на самае ўразлівае — дзяцінства.

ТВ: гвалт

ПЦ "Вясна" презентует открытую запись подкаста "Вясна прыйдзе", сделанную в День политзаключенных Беларуси 21 мая.

Гостями подкаста выступили: Бывшая политзаключенная по "делу студентов" Мария Каленик,  Бывший политзаключенный и правозащитник ПЦ "Вясна" Леонид Судаленко,        Юрист ПЦ "Вясна" Павел Сапелко,

Психиатрка Анна Савицкая,       Модераторка встречи — Катерина Пытлева

Видеоверсия подкаста: https://www.youtube.com/watch?v=22lpd5an2uw

Президентка Белорусской ассоциации адвокатов прав человека, профессорка и PhD Мария Колесова-Гудилина дала интервью подкасту «Вясна прыйдзе». Мария рассказала, кого и как защищала и будет ли защищать силовиков в новой Беларуси, упомянула про самые интересные ситуации в судах и то, как все можно высмеивать, а также, как болела из-за СИЗО и спала в нем, и почему адвокаты уязвимая группа — и не только вшами.

Людзі з досведам бяздомнасці. За што бяздомныя траплюць у месцы зняволення? Як яны там прымусова працуюць? Як людзі, якія сядзелі па палітычных матывах, сустракаліся з бяздомнымі? Як сілавікі ставяцца да бяздомных? І як яны рэпрэсавалі тых, хто бяздомным дапамагаў? І якія ў бяздомных вершы?

У выпуску пачуем праваабаронцу “Вясны” Яны Галаган, якая цікавіцца лёсамі бяздомных; былога палітвязня Аляксандра Бабко, які сустракаў бяздомных за кратамі;  актывісткі “Ежы замест бомбаў” Марыны, якая карміла бяздомных (за што ініцыятыву рэпрэсавалі), і, канешне, галасы саміх бяздомных, і нават іх верш.

“Сілавікі стыгматызуюць людзей з досведам бяздомнасці, — адзначае Яна Галаган.  —  А ўлады Беларусі імкнуцца бяздомных схаваць, не вырашаючы гэтую праблему… Рэжым Лукашэнкі спачатку набіваў сваю руку на бяздомных — і потым у гэтую варонку трапляюць і палітычныя зняволеныя”.

Тых бацькоў, хто вінен дзяржаве за выдаткі над адабранымі ў іх дзецьмі, называюць “обязанными лицами”/ "абавязанымі асобамі". Сярод іх шмат і жанчын, і часта яны яшчэ ў больш уразлівым становішчы, чым мужчыны. Як такія жанчыны трапляюць у пастку "абавязаных" — і чаму мы гаворым менавіта пра пастку?

У падкасце ўжо былыя палітзняволеныя распавядуць пра тое, як сустракалі "абавязаных" жанчын за кратамі, а юрыст "Вясны" патлумачыць, якой дыскрымінацыі яны падвяргаюцца.

Пішыце нам на пошту [email protected] і запаўняйце анкету https://bit.ly/4anWK94

Музыка: Kata Bitowt

Падкаст “Вясна прыйдзе” бярэ адлік ад пачатку 2020 года і мае ўжо 45 выпускаў. Ён запісываўся ў самых розных ўмовах: на судзе, на вуліцы, пад сценамі СІЗА, на акцыях, але ніколі — у студыі. Гэтым падкаст набліжае нас да рэальных умоў, а таксама галасоў беларусаў ды беларусак, якія сутыкнуліся з цяжкім досведам.

У новым выпуску падкаста “Вясна прыйдзе” мы пагаворым пра яго стварэнне. Якім быў самы цяжкі момант? Хто — стваральніца падкаста і які ў яе быў шлях да праваабароны? І якую ролю адыграў будучы на той момант Нобелеўскі лаўрэат Алесь Бяляцкі?

А таксама ў межах падкаста паразмаўляем пра новы спецсезон, прысвечаны праваабаронцам і ўразлівым групам.

Калі вы хочаце распавесці сваю гісторыю пра тое, як вы сутыкнуліся з парушэннем сваіх правоў, то напішыце нам пра гэта:

на пошту: [email protected] і запоўніце нашу анкету. https://bit.ly/4anWK94

Музыка: Kata Bitowt

Праваабарончы падкаст “Вясна прыйдзе” запускае новый спецыяльны сезон. Цягам дзесяці эпізодаў мы даследуем гісторыю праваабаронцаў і паразмаўляем пра ўразлівыя групы.

Навошта адныя людзі дапамагаюць іншым?

Адкуль ідзе прага да справядлівасці?

Хто агулам належыць да ўразлівых груп? І якое ў іх становішча?

А яшчэ мы шукаем новых герояў! Пішыце нам [email protected]

і запаўняйце анкету https://bit.ly/4anWK94

Музыка: Kata Bitowt

Шмат хто з нас бачаць сны. А што ў сваіх снах бачаць тыя беларусы і беларускі, што зазналі палітычна-матываваны пераслед?

Прапануем вам пачуць дзесяць сюжэтаў сноў, якія снілі беларусы і беларускі. А таксама — каментар псіхалагіні. Што азначае, калі сніцца побыт? Сны, якія паўтараюцца? Як адрозніць нездаровыя прыклады сноў ад сноў тэрапеўтычных?

Гэта слухаем ў новыс выпуску падкаста “Вясна прыйдзе”!

 

“Я не ведаю, колькі мне яшчэ спатрэбіцца часу, каб перастаць бачыць турму ва сне”, – адзначае адзін з суразмоўцаў.

“Пераслед па палітычных прычынах – гэта заўсёды траўматычны досвед, нават калі нам так не здаецца”, – зазначае псіхалагіня.

Усе мы ходзім у прыбіральню. Але як такая важная для арганізма функцыя здзяйсняецца ў няволі?

Некалькі герояў, затрыманых па палітычных матывах, пагадзіліся распавесці пра свой досвед.

Вядро, відэакамера і куча…

“Гэта прыніжаючае, бесчалавечнае абыходжанне. Такія віды абыходжання забаронены міжнародным правам разам з катаваннямі, – адзначае юрыст “Вясны” Павел Сапелка.

Дакументаваць такія гісторыі важна! Для гэтага звартайцеся па кантактах у тэлеграм https://t.me/Viasnadoc

Прапануем вам прасачыць, як развіваўся 2023 год. Якія тэндэнцыі былі на працягу года? Як трансфармаваліся рэпрэсіі? Як можна іх патлумачыць? Як мянялася колькасць палітвязняў?

1451 чалавек сустрэла Новы год у зняволенні, і з іх 185 палітвязняў адзначылі святы без сям’і і родных ужо ў чацвёрты раз.

Як мы пражылі 2023 год?

У выпуску пачуем тых, хто сустракаў Марфу падчас яе зняволення: адвакатку Наталлю Мацкевіч і сукамерніцу Валерыя Чарнаморцаву. А таксама даведаемся, як імя Марфы гучыць за мяжой — дзякуючы ў тым ліку студэнтцы універсітэта Трэнта (Італія) Мэрыем. “Калі час выбраў нас, мы павінны справіцца”— сказала Марфа падчас свайго зняволення. Гэтымі словамі і названы выпуск падкаста, прысвечаны палітзняволенай праваабаронцы Марфе Рабковай.

Гісторыя трох сёстраў: Паліны, Ульяны і Машы. Маша Каленік — адна з асуджаных па “справе студэнтаў”, якую яшчэ называюць судом над маладосцю.

12 лістапада вядомы як чорны чацвер для студэнцтва. Тады, у 2020 годзе, 12 чалавек затрымалі і асудзілі ад 2 да 2, 5 гадоў калоніі. Усе яны былі прызнаны палітзняволенымі. Маша Каленік вызвалілася 30 лістапада. Мы паразмаўлялі з Ульянай і Палінай за тры дні да яе вызвалення. А потым мы паразмаўлялі і з самой Машай, калі яна выйшла. Так і склаўся гэты выпуск падкаста.

Але ён — не пра турэмныя будні, а пра сям’ю і сястрынства. А таксама пра жаночасць.

Як Маша карысталася дэкаратыўнай касметыкай у калоніі і чаму для яе гэта важна? Як яе сястра намагалася пераказаць ёй мемы падчас спаткання? І чаму Маша хацела піцу, сушы і KFC, а не хатнюю ежу?

Музыка для падкаста: Katarzyna Bitowt.

25 верасня 2023 Алесю Бяляцкаму спаўняецца 61 год. А ў мінулым годзе ён атрымаў Нобелеўскую прэмію міру. Распавядаем пра тое, што засталося па-за кадрам Нобелеўскай цырымоніі, на якую сам Алесь не трапіў праз зняволенне.

Што пачуем у падкасце:

• жорсткі Нобелеўскі дрэс-код і як Наталля Пінчук шыла сабе сукенку,
• ці была правакацыя?
• як гасцей запрашаюць на Нобелеўскую цырымонія і як яе можна прапусціць,
• суровае надвор’е ў Осла і як яно паўплывала на гасцей,
• пры чым тут клапы,
• нечаканая “Пагоня”.

У другую гадавіну кампаніі FreeViasna распавядаем пра тое, як яна развівалася, хто ў ёй прымаў удзел, і самае галоўнае — як абараняць з надзеяй.

FreeViasna — гэта кампанія салідарнасці з палітзняволенымі прадстаўнікамі праваабарончага цэнтра “Вясна”. Яна стартавала 17 верасня 2021 года, а дзень быў абраны невыпадкова: бо менавіта тады, за год да гэтага, затрымалі Марфу Рабкову.

Пяць ужо былых палітвязняў распавядаюць пра момант свайго вызвалення — момант, калі яны сталі свабоднымі.  Падкаст “Вясна прыйдзе” прапануе раздзяліць з імі гэтыя эмоцыі.

Падтрымаць падкаст “Вясна прыйдзе” і Праваабарончы цэнтр “Вясна” на Patreon https://www.patreon.com/spring96

Праваабарончы цэнтр "Вясна" паўстаў 26 красавіка 1996 года. За 27 год існавання да яго далучаліся ўсё новыя людзі, але хто яны і чаму яны абралі шлях праваабароны? Як яны трапілі  ў “Вясну” і кім былі да яе? Праз што прыйшлося прайсці?

Пра гэта і пачуем у новым выпуску падкаста ад саміх вясноўцаў.

А праз гэтыя гісторыі прасочым, як мяняўся час: ад канца 1990-х, праз хвалі прэзідэнцкіх выбараў і вайны ва Украіне 2014 – да 2020-га, калі рэпрэсіі сталі беспрэцэдэнтнымі.

Як смяяўся суддзя і плакала пракурорка, як сведка-амапавец збягаў ад назіральніцы і як канваіры спалі на працэсах, а губазаўцы ахоўвалі бутэльку з вадой.

Дзве назіральніцы за судамі — Яна і Кацярына (вядучая падкаста) — дзеляцца сваімі самымі вясёлымі і крынжовымі сітуацыямі, якія яны пабачылі на палітычна-матываваных судовых працэсах у Беларусі.

Гэтыя вясёлыя гісторыі адбываліся на фоне татальнай несправядлівасці судовай сістэмы Беларусі. Таму выпуск называецца “Смех скрозь слёзы”.

*Назіранне за судовымі працэсамі — частка грамадскага кантролю за ўладай, і гэта вітаецца ў дэмакратычных краінах.

“Выяўляючы недахопы ў сістэме адпраўлення правасуддзя з пункту гледжання гарантый справядлівага судовага разбору, маніторынг судовых працэсаў спрыяе павышэнню ўзроўню ведаў суддзяў, пракурораў, адвакатаў і іншых суб'ектаў аб міжнародных гарантыях належнага працэсу і іх ужыванні ў Нацыянальным судаводстве”, — гаворыцца ў “маніторынгу судовых працэсаў. Даведачнае кіраўніцтва для практыкаў " ад БДІПЧ АБСЕ.

Падтрымай "Вясну" на https://www.patreon.com/spring96

На працягу года мы размаўлялі з праваабаронцам “Вясны” Ігарам Казмерчаком, які правёў больш за месяц у Чарнігаве, калі туды зайшлі расійскія войскі.

Нашай мэтай было адсачыць, як мяняецца ўспрыняцце чалавекам вайны. Як трансфармуюцца страхі. Як мяняюцца практыка і быт. Як працуе памяць і псіхіка. І галоўнае — як на гэта ўплывае час.

Мы размаўлялі з Ігарам тройчы:

•  адразу пасля таго, як ён пакінуў тэрыторыю Украіны,
• праз тры месяцы пасля гэтага,
•  амаль праз год пасля пачатку паўнамасштабнай вайны.

Гэтыя размовы і пачуем у новым выпуску праваабарончага падкаста “Вясна прыйдзе”.

Напрыклад, пасля выезду з Украіны Ігар меў трывожны чамаданчык — куды ён паклаў рэчы так, каб іх можна было імгненна забраць.

“Дагэтуль чаманданчык стаіць ці не?”, —  пытаем у Ігара праз год пасля пачатку паўнамасштабнай вайны.

“Зараз толькі з гэтым пытаннем я разумею, што так, сам чамаданык да гэтай пары стаіць, але я пачаў адтуль даставаць рэчы”.

А ў фінале выпуску пачуем, як змяніўся адказ Ігара на пытанне “Што такое вайна?”

Выпуск падкаста прысвечаны гадавіне паўнамасштабнага ваеннага ўторгнення Расіі на тэрыторыю Украіны — 24 лютага 2022 года.

Падтрымайце праваабарончы падкаст “Вясна прыйдзе” на PATREON https://www.patreon.com/spring96

Гісторыі беларусаў, якіх затрымалі ў Расіі і выдалі Беларусі.

Са студзеня 2021 года пачалі з’яўляцца гісторыі аб затрыманні беларусаў у Расіі па запыце беларускага боку. І спробах іх экстрадаваць на радзіму — у мэтах далейшага прыцягнення да крымінальнай адказнасці па палітычна-матываваных артыкулах (за ўдзел у пратэстах, “абразы” Лукашэнкі і вядзенне тэлеграм-чатаў). Дапамогай такім беларусам пачынаюць займацца праваабаронцы з “Маскоўскай  хельсінкскай групы”. Сярод іх — кіраўнік праваабарончых праграм МХГ  Раман Кісялеў.

Нажаль, дапамагчы атрымалася не ўсім беларусам. Прычына розныя, адна з якіх — выхад Расіі з Савета Еўропы.

У гэты выпуску падкаста і сабраны гісторыі беларусаў, якіх усё ж вывезлі ў Беларусь для суда (праз экстрадыцыю, выдварэнне і выкраданне)— пасля чаго на радзіме яны сталі палітычнымі зняволенымі. А Раман Кісялёў растлумачыў, якія складанасці былі ў праваабаронцаў у кожнай з гісторый і як паводзілі сябе расійскі і беларускі бакі.

Таксама праваабаронца дасць парады пра тое, як беларусам варта сябе паводзіць у Расіі, каб знізіць рызыкі (адна з іх — мець кантакт МХГ і абавязкова звяртацца — e-mail: [email protected])

Якія гісторыі пачуем у падкасце?

Экстрадыцыя:

• · Міхаіл Зубкоў: “Я стаміўся, я хачу да дому…”
• · Дзмітрый Падлобнікаў —“Мы пра яго ўвогуле не ведалі”
• · Аляксей Кудзін — як Расія хітрыла ў выкананні мераў ЕСПЧ?
• · Іван Сауцін — выйшлі з ЕСПЧ, таму іх меры не лічацца
• · Яна Пінчук — Расія ўжо не ў ЕСПЧ. “Мы ведалі, што ў нас будуць гіганцкія складанасці”

Выдварэнне:

• · Віталь Гузаў, Дзмітрый Сушчык і Юрый Касцюк — экстрадыцыйная працэдура не прымянялася

Выкраданне:

• · Аляксандр Фядута і Юрый Зянковіч —“Спецаперацыя ФСБ і КГБ. Як аказалася, ёсць нейкі асобы рэжым вываза людзей…”
• · Генадзь Мажэйка – “Беларускі бок заявіў: дык ён сам прыехаў”.
• · Аляксандр Капшуль – “Рэзультаты праверкі сканчаюцца…”

А таксама гісторыя пра дэпартацыю на 60 гадоў.

Падтрымай "Вясну" на Патрэон! https://www.patreon.com/spring96

В блокноте Олега Граблевского (который тот вынес из СИЗО-1) сохранилось и одно стихотворение. Его написал заключенный СИЗО-1, сидящий по обвинению в «наркотической статье».

И в каждой строке этого фольклора — целый пласт отсылок и смыслов. Каждую из строк Олег подробно объяснит. Это воссоздаст быт и устройство Володарки, а также образы сидящих там людей. 

Среди них и политзаключенные: Серый кот, Саша-бывший милиционер, который раскрашивал Табакерки, Петр Слуцкий с усами как у Марка Твена…И неполитзаключенные: украл корову и «взятку брал всего один раз». Они делят быт камеры вместе, подтрунивают друг над другом, смотрят турецкий сериал и мечтают о солнечных берегах Испании…

«Петя — то ли политик,

то ли с государством делиться не хотел — я так и не понял.

Лишь понял одно:

Мы все тут в беде».

*в стихотворении встречаются нецензурные формы выражения (иногда).

Это третья часть выпуска «Антропологии Володарки». Первая была посвящена сообществу Володарки, ее можно послушать здесь https://pc.st/e/4kjm5X0pMyW

Вторая часть выпуска — про язык Володарки. https://pc.st/e/4PiS3cTX-Gz

«Наверное, это один из немногих блокнотов в мире, который побывал на СИЗО», – говорит правозащитник и бывший политзаключенный Олег Граблевский. Туда он записывал слова, которыми пользовались и заключенные, и администрация. «Для того, чтобы понимать, о чем с тобой вообще говорят». На Володарке Олег пробыл полгода и «понимание пришло со временем».

«Шлепала» (это не глагол), Володарка как большой семейный подряд и «тюрьма в тюрьме». Как администрация СИЗО-1 относится к политзаключенным на примере «пальмы»?

Это вторая часть выпуска «Антропологии Володарки», в которой Олег рассказывает о специфическом языке, используемом в СИЗО-1. Первая часть была посвящена сообществу Володарки и его отношению к политзаключенным. Третья часть — фольклору.

Поддержи Правозащитный центр "Вясна" на Патреон! https://www.patreon.com/spring96 

Правозащитник Олег Граблевский полгода был политзаключенным. Это время он провел в СИЗО-1 – в так называемой «Володарке». Там Олег не только сидел, но и вел антропологическое наблюдение. Они и легли в основу выпуска «Антропология Володарки». Первая часть трилогии "Антропология Володарки" посвящена тому, как устроено ее сообщество.
Камера "шесть-три", первый культурный шок и ответ на вопрос: "Все ли по жизни ровно?"

Этот выпуск подкаста — в трех частях. Первая посвящена сообществу, сформированному на Володарке, и их отношению к политическим заключенным. Вторая же часть будет про язык Володарки, а третья — про фольклор.

Поддержи Правозащитный центр «Вясна» на Патреоне! https://www.patreon.com/spring96

Спачатку малявалі ўласнаруч, а потым пачалі друкаваць. Майстэрня паштовак салідарнасці ствараецца яшчэ да дня выбараў 2020. І паступова ўзрастае да буйной ініцыятывы: першы данат ад таямнічага айцішніка, акцыя на Галоўпаштамце, конкурс дызайну паштовак і тэматычны друк. Пра ўсё гэта ў падкасце распавядае стваральніца і каардынатарка Майстэрні Дар’я Рублеўская. А таксама—пра карысныя парады ў стварэнні і напісанні паштовак. Таксама ў выпуску падкаста пачуем і галасы ўжо былых палітвязняў: як яны атрымлівалі паштоўкі за кратамі і што адчувалі. Нават ёсць і негатыўны каментар: як на яго адказвае Дар’я? Падтрымай "Вясну" на Patreon https://www.patreon.com/spring96 І Майстэрню паштовак салідарнасці на BySol https://bysol.org/ru/initiatives/maysterniapashtovak/

Мінчанка ўспамінае, як правяла некалькі дзён і адну бясконцую ноч пад Акрэсціна – у жніўні 2020-га, калі шукала свайго затрыманага хлопца. Гэты расповяд — пра ўласныя перажыванні і псіхалагічны стан: не толькі свой, але і людзей побач. Што наша гераіня паспела пабачыць? Як рэагавала на нечалавечы стрэс і як сарвалася? І як у адных шкарпэтках стаяла на прагорклых яблыках у адну страшную ноч пад Акрэсціна? У адну з начэй сілавікі прагналі валанцёраў з-пад Акрэсціна. У шоку гераіня забегла ў чужы дом і спрабавала там схавацца. Але туды зайшоў амапавец… “Гэта ж нейкае архітэпічнае адчуванне, калі ты ў доме (няхай нават гэта і не твая хата)—а ў яе ўваходзіць нейкі чалавек у зброі, ад якога ты збягаеш — і ён цябе знайшоў у хаце…” Пасля пратэсту 9 жніўня 2020-га у Мінску пад Акрэсціна сталі сабірацца людзі ў пошуках сваіх затрыманых блізкіх. Некалькі дзён пра іх нічога не было вядома, але ў рэшце рэшт затрыманых сталі адпускаць. Многія з іх былі моцна збітыя. !Падтрымай “Вясну” на PATREON www.patreon.com/spring96

Спецыяльна да 14 ліпеня сабралі для вас смешныя, сумныя і нестандартныя гісторыі з жыцця палітзняволеных праваабаронцаў “Вясны”. Гэтыя гісторыі яшчэ ніколі не гучалі ў публічнай прасторы. Галоўная мэта – паказаць чалавечы, а не прафесійны бок “вясноўцаў”. 14 ліпеня – гэта гадавіна затрымання трох праваабаронцаў: Алеся Бяляцкага, Валянціна Стэфановіча і Уладзіміра Лабковіча. У шырокім сэнсе, 14 ліпеня – гэта дата апошняй гучнай спробы ўладаў разграміць “Вясну”, калі агульная колькасць палітзняволеных «вясноўцаў» дасягнула 7 чалавек. І гэты выпуск падкаста – сумесны: яго стварылі “Вясна прыйдзе” і “MAYDAY TEAM”. Гэта разавая з'ява, прысвечаная палітзняволеным праваабаронцам “Вясны”. З выпуску вы даведаецеся: • Як Бяляцкі паказваў дзоты ў Заслаўі; • Што за пацук завёўся ў “Вясне”; • На якія канцэрты ганялі Стэфановіч і Лабковіч; • Кім раней працавала Марфа Рабкова, што ў яе нават злазіла скура з рук; • Эмацыйная гісторыя пра шкарпэткі; • Што за бабуля выцягвала “вясноўцаў” з РАУС, і шмат іншага. Вядучыя падкаста: Кацярына Кадабра і Саша Райкан. Гук, мантаж – Кацярына Кадабра. У выпуску выкарыстана музыка: Планета всех - Бои без правил, Поход; Metallica - Ride the Lightning, Ксения Дегелько - Я из деревни.

Белорусских силовиков, виновных в совершении пыток, можно привлечь к ответственности в рамках универсальной юрисдикции. Как работает этот международный механизм? И как по очень похожему делу (пытки в отношении протестующих) благодаря универсальной юрисдикции осудили двух силовиков из Сирии. Об этом говорим с Ярославной Сыченковой, юристкой и экспертом в области международного уголовного права. #humanright #Belarus Пишите нам [email protected]

Мінуў год, як у шклоўскай калоніі пры невысветленых абставінах памёр палітвязень Вітольд Ашурак. Гэта было 21 траўня 2021 года. Таму выпуск падкаста прысвячаецца Вітольду, а таксама людзям, на якіх ён паўплываў — і сваім жыццём, і смерцю. Прысуд у 5 год калоніі, які абурыў прысутных, і новыя рэпрэсіі, якія распачаліся з-за гэтага. Схуднелае цела ў труне (вачамі доктаркі) і самае вялікае пахаванне, якое бачыла Бярозаўка… І сілавікі, якія сачылі за Вітольдам нават пасля яго смерці. Праваабарончы цэнтр “Вясна” абвясціў 21 траўня Днём палітвязня. *У падкасце выкарыстаны запісы з суда над Вітольдам, якія зрабіў Юрась Дзяшук. А таксама музыка: tochka k; Kevin Macleod, Emily A Sprague “Long Walks”

Выехалі з Харкава на гастролі ў Літву 17 лютага, мелі зваротны квіток і вялікія планы на сакавік. Але ўсё гэта парушыла вайна... Цяпер акторкі і акторы плэйбэк тэатра "Вахцёры" самі не разумеюць, ці з’яўляюцца яны бежанцамі… А 24 лютага ўвечары ў іх быў запланаваны перформанс. Гэты выпуск падкаста найперш — пра пачуцці і перажыванні. Як гэта: планаваць кароткую паездку — і не вярнуцца? Адчуванне вайны ў тваім доме, калі ты застаў яе не дома. Сустракаць у Літве беларусаў, калі з тэрыторыі іх радзімы на тваю радзіму нападаюць. Як гэта ўсё успрымаецца? Як плачацца і жартуецца? Як чытаюцца навіны? Выпуск падкаста — ў трох мовах: беларускай, украінскай і рускай. *Генеральная Асамблея ААН урачыста абвесціла, што народы нашай планеты маюць святое права на мір. І гэтае права было парушана ваеннай агрэсіяй Расіі супраць Украіны. Солідарні з Україною!

24 лютага 2022 года кіяўлянін Яўген прачнуўся ў горадзе, які бамбілі. А Руслан хвалюецца менш, чым іншыя: бо ён свой дом страціў яшчэ ў 2014 годзе, у Данецку. Ён стаў “унутрана перамешчанай асобай”. “У нас вайна ідзе ўжо восьмы год”— так часта гаварылі украінцы. Тэрыторыя ОРДЛО часова акупавана Расіяй, але гэтая акупацыя “неафіцыйная”. Што прыводзіць да сітуацыі, калі за парушэне правоў чалавека там няма каму адказаць. “У Луганскай вобласці я пакінула сваю хату, а цяпер у мяне хочуць адабраць і маю краіну”, — кажа жанчына, якая ўцякла ад ваенных дзеянняў у 2014-м годзе і прыйшла на антываенны мітынг 24 лютага 2022 года — у дзень, калі Расія адкрыта напала на Украіну. У падкасце гаворым пра правы чалавека ў вайне і на вайне. Пра антываенныя мітынгі, дзе ў адных краінах яны праходзяць свабодна, а ў іншых (дзвюх) за іх затрымліваюць, бо гэта “парушэнне”. Парадаксальна (ці не?), свабоды мірных сходаў няма менавіта ў тых краінах, адкуль ідзе наступ на Украіну. І у якіх граміцца грамадзянская супольнасць для таго, каб на дзеянні дзяржавы ніхто не мог паўплываць. Дэзерцірства ці крымінальная адказнасць? Вялікая імперыя ці савецкая акупацыя? Што тут трэба ведаць беларусам і на што звярнуць увагу? Слухаем!

Выпуск ад 09.12.2021. О насилии над женщинами и мужчинами, о насилии, жившем задолго до августа 2020 и после него, а также о насилии акушерском личном опыте — об этом Ольга Горбунова рассказала «Вясне прыйдзе», когда была на еще на свободе. Ольга Горбунова – белорусская правозащитница в сфере женских прав. И сейчас Ольга — политзаключенная. Ее задержали 9 ноября 2021 года. “После августа 2020 беларусам стало легче объяснять, что такое домашнее и гендерное насилие”, — отметила Ольга. Каждый год 25 ноября проходит кампания 16 дней активизма против гендерного насилия. Кампания завершается 10 декабря — в Международный день прав человека.

Выпуск ад 02.12.2021. Распавядаем, з якімі гісторыямі падчас беларускіх рэпрэсій сутыкаліся хатнія гадаванцы. Яны бачылі сілавікоў і ператрусы ва ўласным доме, ішлі на затрыманні і перажывалі нечаканае знікненне сваіх гаспадароў. Што адчувалі пры гэтым жывёлы і як мяняліся іх паводзіны? Гісторыі хатніх улюбёнцаў распавядаюць іх гаспадары і відавочцы: • Спаніэль на сутках: як гэта? • Калі жывеш адзін з катом, то трэба ўлічыць, што ты можаш нечакана “адлучыцца” на 15 сутак — а ён застанецца адзін. Нават калі кот — Хмуры. • Напалову шарпей Барон бачыў у сваім доме і КДБшнікаў, і ГУБАЗаўцаў (але тых больш зацікавіў верабейчык “Чык-чырык”). Нечакана пажылы сабака застаўся зусім адзін… • Руская чорная тэр’ерка Кэндзі (Цукерка) была шчанюком, калі перажыла сілавы захоп дома. Чатыры ейныя гаспадары зніклі… А дзяцей яна цяпер шукае праз тэлефон. • Котцы Лёлі прыйшлося пераадолець мяжу, каб уз’яднацца з гаспадыняй, якая з’ехала з краіны. *у падкасце выкарыстана музыка tochka k (Яўген Кучмейна), Slakker - Simply

Выпуск ад 24.09.2021. Леанід Судаленка — праваабаронца з Гомеля. Са студзеня 2021 года ён знаходзіцца ў СІЗА, а з верасня над ім распачаўся суд. У закрытым рэжыме. Дзякуючы Леаніду КПЧ ААН звярнуў увагу на рэпрэсіі ў Беларусі. Ён – адкават дармаедаў, “вясновец”, прадстаўнік незалежнага прафсаюза, бацька чатырох сыноў і стваральнік маласольных агуркоў… Чым яшчэ цікавы Леанід Леанідавіч? Слухаем!

Бывший сотрудник патрульно-постовой службы Мирослав (имя изменено) рассказывает о своем опыте работы в милиции и Фрунзенском РУВД города Минска, в том числе во время августовских событий 2020 года. А также о том, как устроена силовая система и как мыслят те, кто в ней остаётся.

Выпукск ад 04.08.2021. Беларусь очутилась в огромном витке репрессий: ликвидируются организации гражданского общества, а семь представителей правозащитного центра «Весна» находятся в СИЗО. Но как белорусские власти вели себя 10, 15, 17 лет назад? Герои 21-го выпуска подкаста — это иностранные правозащитницы, которые в разное время были в Беларуси. Зачем они приезжали? Какой они увидели нашу страну и с чем они там столкнулись? Как белорусские власти пытались им помешать — и как правозащитники узнавали об этом? В подкасте мы позвоним в Стокгольм, Варшаву, Париж, Лондон и Оксфорд – и героини сами расскажут свои истории. Этот выпуск подкаста ретроспективный: он поможет лучше понять нашу страну и людей, живущих в ней. Заодно ответим на вопросы: ● Что общего у Беларуси и Ирландии? ● Мог ли существовать мем «милиция пришла к милиции» 10 лет назад? ● Может ли житель Швеции изучить белорусский язык как родной? ● Как в Беларуси можно замерзнуть больше, чем в Магадане? Международная организация Amnesty International запустила акцию срочной помощи политзаключенным правозащитникам «Весны» Алесю Беляцкому, Валентину Стефановичу и Владимиру Лабковичу. Каждый может присоединиться! Подробности здесь: bit.ly/3imiJFi

Выпуск ад 21.04.2021. Праваабаронца "Вясны" Марфа Рабкова ўжо сем месяцаў знаходзіцца ў СІЗА-1. Звестак пра яе мала – з-за інфармацыйнай блакады. Але праваабаронца Таццяна-Гацура Яворская тыдзень правяла з Марфай у адной камеры! Распытваем у яе, як жа Марфа? У падкасце пачуем: • як Марфа жартуе • як глядзіць БТ • як бавіць час • з-за каго Марфа не магла сядзець на ложку • пра што распытвала • якія цяжкасці зносіць • якія лісты ёй пісалі з-за мяжы • “Ці не дарэмна я тут сяжу?”

Выпуск ад 07.04.2021. История двух польских журналистов, задержанных в Минске в августе, облетела многие СМИ. Но в этой истории многое осталось нерассказанным: с Кацпером разговаривал беларусский КГБ, и, возможно, неспроста: его назвали “носителем идей расчленения России”. Кто это сделал? А еще Кацпер интересуется протестами — именно поэтому он побывал в Ливане и теперь может сравнить белорусский водомет с бейрутским. Каково это — быть поляком среди задержанных протестующих в Минске? Сможет ли белорусское КГБ помешать уголовному делу, заведенному в Польше? Какой запомнилась августовская Беларусь польскому гражданину? Кацпер очень много знает про нашу страну (он обучался в Институте Восточной Европы, который называли еще “школой шпионов”), прекрасно говорит по-русски (беларусский язык он тоже знает) и даже использует в своей речи специфические слова, знакомые только беларусам. Хапун!

Выпус ад 23.02.2021. 16 лютага Праваабарончы Цэнтр "Вясна" падвергнуўся вобшукам. Сілавікі прыйшлі не толькі ў офіс, але і ў дамы “вясноўцаў”— там, дзе яны жывуць са сваімі роднымі. Менавіта сваякам "вясноўцаў" і прысвечаны новы выпуск падкаста "Вясна прыйдзе". Што ім прыйшлося перажыць ў гэты дзень?

Выпуск ад 30.12.2020. Последний выпуск подкаста «Вясна прыйдзе» уходящего 2020 года посвящен историям трех матерей, чьих детей коснулись жесткие репрессии. Истории записаны в разное время: • в конце июля, когда идет президентская избирательная кампания — а Ольга, мать политзаключенного Дмитрия Фурманова, задержанного по «делу Тихановского», объявляет голодовку у стен СИЗО№1; • в середине августа — сразу после объявления о результатах выборов — мать Олега Харитончика рассказывает, как искала своего сына, задержанного 11 августа и отправленного на Окрестина; • в конце ноября — Ольга, мать Яна Солоновича, осужденного за участие в восьми митингах, каждый день проверяет списки и каждый четверг ходит передавать передачи, видя там других родителей и даже бабушек с дедушками.

Выпуск ад 25.12.2020. Правозащитница «Весны» Мария Рабкова уже три месяца находится в СИЗО№1 (Минск, улица Володарского). Обвиняется она по части 3 статьи 293 УК РБ (Массовые беспорядки) и ждет суда. Сейчас известно, что нахождение Марфы под стражей продлено до 17 января 2021 года. Тем временем Марфу ждут ее муж Вадим Жаромский, волонтеры (Марфа координировала Волонтерскую службу «Весны»), а также многие беларуски и беларусы. Ждут ее и коты — Марфа сама была волонтеркой в кошачем приюте, а через решетки окон в СИЗО она сумела рассмотреть бездомных котов — и даже попробовала помочь им. В 16-м выпуске подкаста «Вясна прыйдзе» мы услышим и голос Марфы — из тех интервью, которые она успела дать до своего заключения. Это поможет нам познакомиться поближе с тем, чем она занималась в рамках своей правозащитной деятельности — и за что теперь ее пытаются притянуть к уголовной ответственности.

Выпуск ад 14.12.2020. «Мама, тебя не били?» — первое, что спросила семилетняя дочь Ольги Смолянки после ее освобождения. Родители стараются уберегать ее от информации о насилии в Беларуси, но девочка задает вопросы о том, что происходит, и пугается людей в черном. Младшая дочь Елены Гесс каждый день после школы заходит к маме на работу, чтобы проверить, на месте ли она — Елену задерживали на трое суток. Правда, младшая дочь не знает, что на маму завели уголовное дело за надпись, посвященную Светлане Тихановской. Маленький житель «Каскада» (район в Минске) уже привык к омоновцам на детской площадке. Пятилетняя девочка видела, как ГУБОПиК громил кофейню. Ребенок кричал, когда омоновцы избивали человека… Все мы после президентских выборов в Беларуси стали жить действительно в новой реальности. Но в ней также живут и наши маленькие граждане — им и посвящен 15-й выпуск подкаста «Вясна прыйдзе». *В подкасте использовано аудио из сюжета TUT.BY о ГУБОПиКе вечером 6 сентября в Минске

Выпуск ад 28.11.2020. В СИЗО№6 города Барановичи (Брестская область) с октября стали перевозить задержанных на минских маршах — тех, кто уже не вмещается на Окрестина и в ИВС Жодино. Перевозят их по четвергам, без предупреждения. На Окрестина четверг — это единственный день передач. Туда едут родственники, часто из других городов, чтобы успеть передать передачу — но вдруг выезжают автозаки, и задержанных везут в Барановичи. Родственникам приходилось ехать вслед за ними – ведь до 29 октября в СИЗО№6 четверг был также единственным днем передач (с третьего ноября – по вторникам). Мы съездили в Барановичи 29 октября — тогда, когда совпало сразу три четверга: единственный в неделю день передач на Окрестина, перевозка задержанных в Барановичи и единственный (на тот момент) день передачи передач в СИЗО№6. Почему задержанные по административным статьям содержатся не в ИВС, а СИЗО? Что говорят родственники, которым пришлось отмотать иногда и по 500 километров: до Минска, а затем отправиться в Барановичи? Какие в правилах приема передач есть существенные недостатки? Где лучше сидеть — в Барановичах или на Окрестина? Почему местные жители стали волонтерами у стен СИЗО? Каково это — когда наконец в четверг приезжают долгожданные автозаки?

Выпуск ад 13.11.2020. Этот выпуск посвящен одному из воскресений в Минске – 25 октября. Но дата здесь не так важна, потому что такое воскресенье — каждое. Кто-то пробирается «партизанскими тропами», вспоминая попутно, как на марше пенсионеров видел газ и гранаты; кто-то на минутку забегает в кафе, где предлагают бесплатные горячие напитки; кто-то напрямую осмеливается подойти к силовикам и задать вопрос: «А что вы здесь делаете?» А дети, катающиеся рядом на самокатах, обсуждают «тихарей». Всех, кто гуляет (и даже тех, кто в этот день работает) объединяет один опыт – после 9 августа каждый узнал о цифрах 23.34 и «нет такого беларуса, у которого никто бы не пострадал» от действий силовиков.

Выпуск ад 08.10.2020. Паэтка, перакладчыца і сакратарка Беларускага ПЭН-Цэнтра Ганна Комар была затрымана 8 верасня – у той дзень беларусы даведаліся, што Марыю Калеснікаву хацелі вывезці з Беларусі, а яна парвала свой пашпарт. У аўтазаку сустрэўся веруючы амапавец, а у РУУСе – амапавец, які заляцаўся да дзяўчыны. На Акрэсціна супрацоўнікі казалі “Женщины, приезжайте почаще“, а ў Жодзіна затрыманым дзяўчынам зладзілі “дыскатэку”… Што гэта было? Навошта спевы і крыкі на жаночых марш, і як успрымаць фразу “не сядзеў – не беларус”? – у падкасце Ганны Комар асэнсуе гэтыя ды іншыя пытанні.

Выпуск ад 15.09.2020. 46-летний минчанин Олег Крина попал в изолятор на Окрестина 11 августа, и свой опыт он называет не иначе как «концлагерь». Но когда он делился своей историей с коллегами из военного госпиталя, им внезапно заинтересовались «двое непонятных в штатском», которые ему угрожали. Олег уверен, что это были сотрудники КГБ. Их Олег стал наблюдать в военном госпитале еще с 9 августа – в то же время туда нахлынула волна пациентов с тяжелыми ранениями.

Выпуск ад 01.09.2020. "Самый независимый суд - в Беларуси", - сказал недавно А. Лукашенко. Предлагаем вам самим решить, можно ли с этим согласиться. В подкасте услышим истории минчан, задержанных во время акция протестов 9-12 августа. Истории о том, как их судили на Окрестина. * "Окрестина" - так в народе называют место, где находится ИВС и ИЧУ г. Минска (адрес: пер. 1-й Окрестина, 36 и 36а). Именно там над задержанными 9-12 августа проходили пытки и бесчеловечное обращение.

Выпуск ад 08.08.2020. Участие в мирных собраниях относится к категории гражданско-политических прав человека. Однако в Беларуси это чревато репрессиями. Если вы (либо ваши близкие) собираетесь выйти на акцию, вам стоит иметь представление о следующем сценарии: • задержание • РУВД (РОВД) • cуд • арест Как на практике могут разворачиваться события? Какие у вас есть права? Что можно требовать от сотрудников правоохранительных органов и о чем можно заявлять на суде? Как отыскать задержанного близкого человека? Может, есть какие-то лайфхаки? Во всем этом поможет разобраться правозащитница Наталья Сацункевич. Тайм-коды: 1:24 Что нужно сделать до акции? 5:04 ЛИНИЯ 1. Если задержали вас: 7:28 РОВД (РУВД) 10:49 Если вас отпустили из РОВД после задержания 12:26 Если вас не отпустили из РОВД, а задержали до суда и отправили в Изолятор временного содержания (ИВС) 13:48 Судебное заседание. Что говорить на суде? О чем можно ходатайствовать? 17:19 Адвокат — нужен или нет? 20:19 Решение суда и что следует сделать после него (обжалуем) 24:01 Три причины, почему нужно обжаловать решение суда 24:38 Дали огромный штраф и нет денег его платить. Отсидел(а) много суток, а содержание в ИВС платное. Как быть? By_Help и солидарность 27:43 Помимо административки вас подозревают по уголовной статье за массовые беспорядки. Или вызывают в качестве свидетеля. Что делать?! 34:10 Если вы вдруг получили травмы в результате действий сотрудников правоохранительных органов (заботимся о жизни и здоровье!) 36:22 ЛИНИЯ 2. Если задержали вашего близкого: 38:00 Ищем в РОВД. 40:46 А потом, возможно, в ИВС. 41:39 Пытаемся попасть на суд. А что, если туда не пускают? 44:54 Если вашему близкому присудили арест—где искать и как поддержать 46:07 Передаем передачу 50:02 Немножко философии – осмысляем полученный опыт

Выпуск ад 05.07.2020. Міністр МУС Юрый Караеў сказаў, што пры затрыманнях падчас Ланцугоў салідарнасці супрацоўнікі рабілі толькі ласкавыя і несілавыя дзеянні і толькі ў дачыненні да тых, хто дэстабілізаваў абстаноўку. Пагаварылі з людзьмі, якіх у тыя дні (19 і 20 чэрвеня) затрымалі. І [чамусьці] іх досвед кажа аб адваротным.

Выпуск ад 01.06.2020. “Ціхары” — гэта супрацоўнікі праваахоўных органаў, якія прыходзяць на масавыя мерапрыемствы ў штатскім (то бок апранутыя па-цывільнаму). У кіруючых прынцыпах па свабодзе мірных сходаў БДІПЧ АБСЕ наўпрост сказана, што неабходна, каб супрацоўнікаў паліцыі было лёгка адрозніць. Але тым не менш беларускія міліцыянты апранаюцца як звычайныя грамадзяне, каб зліцца з натоўпам і быць незаўважнымі. “Ціхары” сочаць за правядзеннем акцый, часта запамінаюць іх удзельнікаў, а потым складаюць пратаколы і нават выступаюць сведкамі ў судах — на адміністрацыйных працэсах па парушэнні артыкула 23.35 КаАП (удзел у несанкцыянаваным масавым мерапрыемстве). Ціхары могуць і знянацку затрымліваць людзей падчас акцыі — як гэта было і на мінулых пікетах па збору подпісаў за вылучэнне альтэрнатыўных кандыдатаў. Ці можна навучыцца адрозніваць ціхароў ад звычайных грамадзянаў? Гэта ўмеюць рабіць незалежныя назіральнікі за мірнымі сходамі. У сёмым выпуску падкаста “Вясна прыйдзе” яны і падзеляцца некалькімі лайфхакамі. У падкасце выкарыстана музыка гуртоў “tochka k” і “Планета всех”.

Выпуск ад 21.05.2020. КДБ (Камітэт дзяржаўнай бяспекі) прызваны абараняць нацыянальную бяспеку. Але па факце мы бачым, што супрацоўнікі КДБ сочаць за сваімі ж грамадзянамі, а менавіта — грамадскімі актывістамі. Яны могуць прыйсці да вас ва ўніверсітэт, дзе вы вучыцеся, альбо на працу — каб "проста пагаварыць”. Яны не называюць сваіх прозвішч і не паказваюць дакументаў. Сочаць яны і за рознымі мерапрыемствамі (такімі як лекцыя па правах жывёлаў), а таксама недзяржаўнымі культурніцкімі імпрэзамі (напрыклад, “Мова нанова”). Сабраныя ў выпуску падкаста гісторыі — толькі кропелька ў моры сачэння КДБшнікаў за сваімі грамадзянамі. У падкасце пачуем запіс і сапраўднай размовы “прадстаўніка органаў па імені Андрэй” з актывісткай “Новых рэгіёнаў”.

Выпуск ад 11.05.2020. Хто трапляе ў Цэнтр ізаляцыі правапарушальнікаў і Ізалятар часовага ўтрымання? Перш за ўсё, кожны можа апынуцца там амаль што выпадкова. Часта туды накіроўваюць палітычных актывістаў і праваабаронцаў у межах палітычна матываванага пераследу, калі суды выносяць пакаранне менавіта арыштам. Яшчэ адна катэгорыя людзей — тыя, каго ловяць за знаходжанне ў нецвярозым стане, хто здзяйсняе дробныя хуліганствы ды іншыя адміністрацыйныя правапарушэнні. Многія з гэтых людзей трапілі нібы ў замкнёнае кола – яны вяртаюцца ў ЦІП па некалькі разоў і сядзяць там амаль месяцамі. Чаму? Ці можна з гэтага кола выйсці? Прымусовая праца, спецыфічнае стаўленне супрацоўнікаў да розных катэгорый зняволеных, кругласутачнае святло ў камеры, “шмон” і душ раз на тыдзень… Адзіны пазітыў ва ўсім гэтым — нібы тое, што раней умовы ўтрымання былі яшчэ горшымі. Кожны грамадзянін нашай краіны можа патрапіць у ЦІП альбо ІЧУ. Што гэта за частка жыцця нашага грамадства — слухайце ў пятым выпуску нашага падкаста.

Выпуск ад 01.05.2020. У Беларусі існуюць Лячэбна-працоўныя прафілакторыі—у гэтым наша краіна з’яўляецца нашчадкам Савецкага саюза. Ці сапраўды праца можа вылечыць ад алкагольнай залежнасці? І як увогуле лечаць у ЛПП? Ці падобны ЛПП на турмы і “зоны”, і чаму гэтую сістэму называюць “узаконеным рабствам”? І, канешне, пра людзей і іх досвед: пачуем галасы тых, хто пабываў у ЛПП, а таксама тых, хто ўсімі сіламі змагаўся, каб туды не трапіць. Як выглядаў іх шлях змагання? І чаму міліцыянты так стараюцца адпраўляць у ЛПП як мага больш людзей? З-за заботы ільбо з-за выконвання нейкіх статыстык? (спойлер: другі варыянт)

Выпуск ад 21.04.2020. Выпуск прысвечаны сваякам тых, хто быў асуджаны да смяротнага пакарання. Хтосьці з асуджаных яшчэ жывы, а ў дачыненні да іншых была ўжытая “вышэйшая мера пакарання”. Паўла — сына Тамары Сялюн — расстралялі ў 2014 годзе. Генадзя — бацьку Аляксандры Якавіцкай — у 2016 годзе. Віктар Паўлаў на момант стварэння падкаста знаходзіцца ў чаканні растрэлу. (UPD. У сакавіку 2022 года праваабаронцы атрымалі дакументальнае пацверджанне расстрэлу Віктара Паўлава) Братоў Станіслава і Іллю Косцевых 10 студзеня 2020 года прыгаварылі да вышэйшай меры пакарання. Іх сястра Ганна зараз змагаецца за іх жыццё. (UPD. Братоў Косцевых памілавалі 30 красавіка 2021 года. Ім змянілі смяротнае пакарання на пажыццёвае зняволенне). У пасведчанні аб смерці расстраляных напісана “убыл по приговору”. Чаму менавіта такая фармулёўка? Як жывуць сваякі асуджаных і што яны адчуваюць? Беларусь—апошняя краіна Еўропы, дзе існуе смяротнае пакаранне. Праваабаронцы выступаюць супраць яго, але гэта не азначае, што яны апраўдваюць злачынствы асуджаных. Кожны чалавек павінен несці пакаранне, адпаведнае здзейсненаму. Але расстрэл такім пакараннем не з’яўляецца. У падкасце выкарыстана музыка: tochka k (Яўген Кучмейна), а таксама Emily A Sprague “Long Walks”, Планета Всех “К дождю”.

Выпуск ад 11.04.2020. "Ён псіх і яго трэба ізаляваць ад грамадства" Што гэта? - Стыгматызацыя. Чаму яна існуе? І чаму ў нашай мове мы выкарыстоўваем словы "псіхоз" і "Навінкі" у якасці абразаў і жартаў? А як пры гэтым жывуць людзі, якія з'яўляюцца носьбітамі псіхічных хвароб? - Павел Лотвін працаваў у школе настаўнікам, але калі захварэў, бацькі спужаліся: "як ён будзе вучыць нашых дзяцей"? - Анастасія крыху больш за месяц правяла ў РНПЦ псіхічнага здароўя (Навінкі). "Людзі гінуць за кіпень" — такую антыўтопію хацела яна напісаць пасля таго, як выйшла. Але дзяўчына можа распавесці і пра больш жортскія моманты: у Навінках яна пабачыла псіхалагічны і сэксуальны гвалт і "абсалютную ўладу санітараў". Што яшчэ будзе ў падкасце: - Урач-спецыяліст у сферы псіхічнага здароўя Сяргей Сакалоў распавядзе, як выглядаюць стыгмы ў вачах беларуса (спадзяемся, што не ў кожнага). - псіхіятр Канстанцін Мінкевіч ускрые унутраныя механізмы дзяржаўнай псіхадапамогі: шпіталізуюць не заўсёды па пратаколу:( Пачуем галасы і іншых людзей. Дзякуем Клубнаму дому "Открытая душа" за іх працу, а таксама Жывой бібліятэцы і ініцыятыве Тендер на гендер — менавіта падчас іх мерапрыемстваў мы сустрэлі некаторых герояў падкаста. ВАЖНА: у падкасце апісана тое, як быць не павінна. Не заўсёды ў "Навінках" усё бывае так дрэнна. Але калі вы сутыкнуліся з парушэннем правоў, то тут bit.ly/39ZbnQU можна атрымаць бясплатную юрыдычную дапамогу (звяртацца могуць людзі з псіхічнымі растройствамі і іх сваякі). У падкасце выкарыстана музыка tochka k (Яўген Кучмейна).

Выпуск ад 01.04.2020. Людзі з інваліднасцю - іх праблемы значна шырэй, чым адсутнасць пандусаў. - Як выпадкова можна атрымаць дыягназ альбо пазбавіцца дзеяздольнасці? - Як светлая ідэя дапамогі ад сацыяльнай дзяржавы можа выглядаць на практыцы? У падкасце пачуем розныя гісторыі пра досвед людзей з інваліднасцю: - дзяўчына выпадкова атрымала (як?) псіхіятрычны дыягназ "умственная отсталость". У выніку яна не можа паступіць ва ўніверсітэт, а таксама над ёй ужо зараз стаіць пагроза адабрання дзіцяці (якога яна дарэчы яшчэ не нарадзіла); - жанчына скардізлася на паліклініку. У выніку скаргі не разглядалі, а яе пазбавілі дзеяздольнасці: - мужчына жыў-жыў, як звычайна... і раптам нехта захацеў пазбавіць яго дзеяздольнасці. Ён так і не даведаўся, хто... Ды інш. Дзякуем Сяргею Драздоўскаму і Алегу Граблеўскаму з Офіса па правах людзей з інваліднасцю за ўдзел і расказ пра лёсы людзей, пра якія б мы ніколі не даведаліся б.